• จุลสาร
  • งานวิจัย
  • หนังสือ

การศึกษาและชุดความรู้หลักสูตรเกี่ยวกับการพนันสำหรับเด็กและเยาวชน: ประสบการณ์และความรู้จากประเทศอังกฤษและออสเตรเลีย

โดย วัฒนา สุกัณศีล

เป้าหมายของรายงานนี้ คือ การสำรวจคู่มือ เครื่องมือ สื่อ หรือชุดการเรียนรู้เรื่อง (ปัญหา) การพนัน 

(Gambling Education Toolkit/Resource) ทีมีความเชื่อมโยงกับหลักสูตร หรือมีการนำไปใช้ในการเรียนการสอนในโรงเรียนระดับประถมศึกษาและมัธยมศึกษาตอนต้นในประเทศอังกฤษและประเทศออสเตรเลีย โดยมีขอบเขตการศึกษาอยู่ที่การสำรวจเครื่องมือ หรือชุดการเรียนรู้ 3 ชุด ได้แก่ 

(1) คู่มือการศึกษาการพนัน (Gambling Education Toolkit) ซึ่งเป็นเครื่องมือการเรียนรู้เรื่องการพนันสำหรับเยาวชนอายุ 10-25 ปีของประเทศสกอตแลนด์ สหราชอาณาจักรอังกฤษ 

(2) ชุดการเรียนรู้การศึกษาการพนัน (Gambling Education Modules) ซึ่งเป็นชุดการเรียนรู้เรื่องการพนันสำหรับนักเรียนประถมศึกษาปีที่ 2-4 และชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2-3 จากรัฐควีนส์แลนด์ ประเทศออสเตรเลีย

(3) ชุดการเรียนเรื่องการพนัน จริงๆ แล้วเป็นอย่างไร (What’s the Real Deal) ซึ่งเครื่องมือการเรียนรู้เรื่องการพนันสำหรับชั้นเรียนระดับมัธยมศึกษาที่ 2-3 ของรัฐทัสมาเนีย ประเทศออสเตรเลีย

 

ประเทศที่มีการพัฒนาและออกแบบเครื่องมือ หรือชุดการเรียนรู้ 3 ชุดนี้ขึ้นมา ล้วนเป็นประเทศที่การพนันเป็นสิ่งที่ถูกต้องตามกฎหมาย ซึ่งในด้านหนึ่ง หมายถึงการยอมรับสิทธิการ ‘เล่น’ พนันของประชาชน แต่อีกด้านหนึ่งก็ให้ความสำคัญกับปัญหา ผลเสียและอันตรายที่เกิดจากการเล่นพนันนี้ด้วย ดังนั้น ภายใต้กรอบกฎหมาย เกี่ยวกับการพนัน ประเทศอังกฤษและรัฐทั้งสองในประเทศออสเตรเลียมีการจัดตั้งองค์กรบริหารจัดการปกป้องสิทธิผู้เล่นพนัน ขณะเดียวกันก็พยายามป้องกันและบรรเทาปัญหาที่เกิดขึ้นไปพร้อมๆ กัน ด้วยการเก็บค่าธรรมเนียมและภาษีจากธุรกิจและอุตสาหกรรมการพนันและกิจการอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง เพื่อนำมาเป็นค่าใช้จ่ายในการดำเนินการจัดการกับปัญหาและผลเสียจากการพนัน ทั้งในด้านการป้องกัน การรณรงค์ให้ความรู้และการดูแลรักษาผู้มีปัญหาการพนัน 

เครื่องมือ สื่อ หรือชุดการเรียนรู้เรื่อง (ปัญหา) การพนันทั้ง 3 อย่างข้างต้น ล้วนแต่ได้รับการสนับสนุนทั้งทางตรงและทางอ้อมจากองค์กรต่างๆ เหล่านี้ในการออกแบบและพัฒนาเครื่องมือ สื่อ หรือชุดการเรียนรู้ต่างๆ ขึ้นมา เช่น ในอังกฤษและในสกอตแลนด์ องค์กร GambleAware ซึ่งมีเป้าหมายในการลดอันตราย ปัญหาและผลกระทบเนื่องจากการพนันและได้รับสนับสนุนโดยสมัครใจจากจากธุรกิจอุตสาหกรรมพนัน (68 ล้านยูโร หรือ 82 ล้านเหรียญสหรัฐในปี 2557) เป็นหนึ่งในองค์กรที่ให้เงินสนับสนุนแก่องค์กร Fast Forward ซึ่งเป็นองค์กรการกุศลทำงานกับเรื่องเยาวชนในสกอตแลนด์เพื่อพัฒนาชุดสื่อการศึกษาเรื่องการพนัน (Gambling Education Toolkit) ขึ้นในปี 2560 ขณะที่ในรัฐควีนส์แลนด์ซึ่งมีรายได้จากการจัดเก็บภาษีการพนันกว่า 1,100 เหรียญออสเตรเลีย (800 ล้านเหรียญสหรัฐ) ในปี 2558 ก็ได้มีการจัดตั้ง ‘กรรมการที่ปรึกษาเรื่องการพนันที่นที่รับผิดชอบต่อสังคมแห่งรัฐควีนส์แลนด์’ (Queensland Responsible Gambling Advisory Committee) ที่มีชื่อย่อว่า RGAC ขึ้น ซึ่งนอกเหนือจากงานและกิจกรรมอื่นๆ แล้ว RGAC ยังให้การสนับสนุนการพัฒนาสื่อและอุปกรณ์สำหรับหลักสูตรการพนันที่มีความรับผิดชอบ (responsible gambling curriculum materials) สำหรับเด็กนักเรียนชั้นประถมศึกษาและมัธยมศึกษาด้วย รวมทั้ง‘ชุดการเรียนรู้เกี่ยวกับการพนัน’ (Gambling Education Modules) 3 ชุดของรัฐควีนส์แลนด์ ซึ่งประกอบด้วยชุดการเรียนรู้หรับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2-3 หัวข้อ Gambling and Health: Communication skills และ Gambling: Minimizing health risks และสำหรับชั้นประถมศึกษาปีที่ 2-4 ชื่อ Gambling: That’s entertainment?  ส่วนในรัฐทัสมาเนียมีการจัดตั้ง ‘กองทุนภาษีช่วยชุมชน’ (Community Support Levy) ซึ่งมีรายได้จากภาษีที่หักจากตู้เกมพนันตามโรงแรมและคลับต่างๆ กองทุนภาษีช่วยชุมชนนี้มีการจัดสรรเงินไปใช้ในกิจกรรมและองค์กรต่างๆ เช่น งานวิจัยในเรื่องการพนัน การให้การศึกษาชุมชนเรื่องการพนัน องค์กรการกุศล องค์กรกีฬาและบริการสุขภาพ รวมทั้ง ‘โครงการช่วยเหลือและแก้ปัญหาด้านการพนัน’ (Gambling Support Program หรือ GSP) ซึ่งร่วมมือกันกับหน่วยงาน หรือองค์กรอื่นๆ ในการพัฒนาสื่อการสอนเรื่องการพนันสำหรับชั้นเรียนมัธยมปีที่ 2-3 ชื่อ What’s the Real Deal ขึ้นมา