• จุลสาร
  • งานวิจัย
  • หนังสือ

การพนันที่สัมพันธ์กับวิถีชีวิต กรณีศึกษาบ่อนไพ่ พนันฟุตบอลเว็บไซต์ และไฮโล จังหวัดอุบลราชธานีและอำนาจเจริญ

โดย จันทรา ธนะวัฒนาวงศ์, กิ่งกาญจน์ สำนวนเย็น, ปิยะมาศ ทัพมงคล, เพียงกมล มานะรัตน์, ศิระศักดิ์ คชสวัสดิ์, คำปิ่น อักษร

งานวิจัยเรื่อง “การพนันที่สัมพันธ์กับวิถีชีวิต : กรณีศึกษาบ่อนไพ่ พนันฟุตบอลเว็บไซด์และไฮโล  จังหวัดอุบลราชธานีและอำนาจเจริญ” เป็นงานศึกษาที่เริ่มต้นจากกรอบคิดว่าด้วยสังคมวิทยาที่นำมาใช้ในการศึกษาการพนัน โดยมุ่งเน้นศึกษาสถานการณ์การพนันในจังหวัดอุบลราชธานี อำนาจเจริญและความเปลี่ยนแปลงในมิติการพนันที่เกิดขึ้น ศึกษาพฤติกรรมของผู้เล่น ประเภท ชนิดการพนัน ในพื้นที่ในเขตเมืองและเขตชนบทของจังหวัดอุบลราชธานี และ อำนาจเจริญ เพื่อศึกษาต้นทุนและรายได้ ประมาณการวงเงินพนัน รวมถึงผลกระทบที่เกิดจากการเล่นพนัน รวมทั้งปัจจัยที่ทำให้เกิดการเล่นการพนัน โดยวิเคราะห์จากข้อมูลเชิงสังคมเศรษฐกิจของผู้เล่น

นอกจากการศึกษาสถานการณ์การพนันแล้ว งานวิจัยนี้ยังดำเนินการเจาะลึกในกรณีศึกษาที่สะท้อนความเป็นเมืองและชนบท โดยในส่วนของเมืองอุบลราชธานีผู้วิจัยทำการศึกษาเจาะลึกเรื่องบ่อนไพ่ สำหรับเทศบาลเมืองอำนาจเจริญทำการศึกษาวิจัยเจาะลึกที่การพนันฟุตบอลเว็บไซด์ ส่วนในเขตชนบท ดำเนินการศึกษาไฮโลงานศพในเขตอำเภอโขงเจียมและอำเภอโพธิ์ไทร จังหวัดอุบลราชธานี 

ผลการศึกษาที่พบมีดังนี้ ในส่วนของสถานการณ์การพนันในจังหวัดอุบลราชธานีและอำนาจเจริญ “หวยใต้ดิน” ยังคงเป็นชิดการพนันที่เป็นที่นิยม เนื่องจากเข้าถึงได้ง่ายและมีความสะดวกในการเล่นการพนันชนิดดังกล่าว สำหรับการพนันที่พบสามารถจัดประเภทเป็น 3 กลุ่มใหญ่ ๆ คือการพนันผิดกฎหมาย ซึ่งได้แก่ หวย บ่อนไพ่ การพนันที่ผิดกฎหมายและสอดคล้องกับประเพณีวัฒนธรรม ได้แก่ ไฮโล การชนไก่ การพนันที่ผิดกฎหมายที่มาจากเทคโนโลยี ได้แก่ การพนันฟุตบอล การพนันออนไลน์ และมวยตู้ ซึ่งการพนันแต่ละชนิดมีกลุ่มผู้เล่นที่หลากหลายทั้งในอายุ อาชีพ และวงเงินหมุนเวียน

ในส่วนของกรณีศึกษาเจาะลึกทั้งบ่อนไพ่ พนันฟุตบอลเว็บไซด์ และไฮโลงานศพ พบว่า (1) การพนันบอลเว็บไซด์ เขตเมืองอำนาจเจริญ พิจารณาจากกลุ่มผู้เล่นพบว่าส่วนใหญ่จะเป็นเยาวชนในระดับนักเรียนมัธยมปลาย โดยแรงจูงใจสำคัญของผู้เล่นกลุ่มนี้คือเหตุผลในเชิงสังคม (social reason) การที่กลุ่มเพื่อนเข้าไปยังร้านที่รับแทงพนันบอลเว็บไซด์ เป็นปัจจัยหนึ่งที่ทำให้เยาวชนกลุ่มนี้เข้าไปแทงบอลเว็บไซด์ (2) ไฮโลงานศพ เป็นสนามของการสมาคมของผู้คนในชุมชนในการมีปฏิสัมพันธ์กับคนอื่นๆในชุมชน ที่ชุดคุณค่าบางอย่างที่มีร่วมกันถูกสร้างขึ้นและได้รับการยอม ชุดคุณค่าของชุมชนที่ได้รับการยอมรับให้จัดกิจกรรมดังกล่าวในงานศพถูกผสมผสานเข้าการจัดการที่เป็นระบบมากขึ้น ส่งผลให้แรงจูงใจของผู้เล่นนอกจากจะเป็นที่สมาคมกันแล้ว เดิมพันในวงไฮโลได้ขยับตัวขึ้นมาเป็นแรงจูงใจหลักของผู้เล่นด้วย (3) บ่อนไพ่สเตอร์ปัจจัยสำคัญที่ทำให้เกิดพฤติกรรมการเล่นไพ่ สะท้อนให้เห็นในการให้ความหมายต่อการพนันของนักพนันกลุ่มต่างๆ อาทิ นักพนันที่เป็นข้าราชการ แม่ค้า  พบการให้คำจำกัดความที่คล้ายกัน กล่าวคือนักพนันเชื่อว่า การเล่นไพ่เป็นกิจกรรมทางสังคมประเภทหนึ่ง ที่เทียบเคียงได้กับกิจกรรมทางสังคมประเภทอื่นๆ ที่บุคคลทั่วไปใช้เป็นกิจกรรมคลายเครียด และกิจกรรมยามว่าง คำตอบที่ได้มักจะสะท้อนด้วยคำพูดที่ว่า “คือการเล่นเพื่อคลายเครียด” หรือ “กิจกรรมยามว่าง” “กิจกรรมคลาดเครียดยามว่าง” ดังนั้นช่องว่างของเวลาที่ดำเนินอยู่ในชีวิตประจำวันจึงถูกเติมเต็มด้วยการเล่นไพ่