• จุลสาร
  • งานวิจัย
  • หนังสือ

ผู้สูงอายุกับปัญหาติดการพนัน: ปัจจัยเสี่ยง คุณภาพชีวิต และผลกระทบทางสังคม

โดย นงนุช แย้มวงศ์

ประเทศไทยให้ความสำคัญและพยายามที่จะเข้าใจถึงพฤติกรรม “การเสพติด” ของประชาชนในประเทศที่มีต่อสินค้าบริโภคประเภทเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ยาสูบและการพนันมาอย่างต่อเนื่องเพื่อต้องการศึกษาสาเหตุและปัจจัยต่างๆที่มีผลต่อการตัดสินใจของผู้เสพติดสืบเนื่องมาจากแนวโน้มธุรกิจการพนันมีการเจริญเติบโตที่เพิ่มขึ้นโดยเฉพาะในแถบเอเซียแปซิฟิก ผนวกกับการเพิ่มขึ้นของธุรกิจกาสิโนตามแนวชายแดนประเทศไทยรวมไปถึงการพนันออนไลน์ที่กลายเป็นอุตสาหกรรมธุรกิจที่มีเงินหมุนเวียนจำนวนมหาศาล ในขณะที่การปราบปรามกาสิโนหรือบ่อนผิดกฎหมายในประเทศไทยยังไม่มีประสิทธิภาพมากนัก และหลายฝ่ายยังมีความเห็นไม่ตรงกันในประเด็นการทำให้การพนันถูกกฎหมาย ไม่ว่าจะเป็นแง่ของศีลธรรม จริยธรรมด้านเศรษฐกิจและการเมือง โดยนักการเมืองบางกลุ่มมีการผลักดันให้ถูกกฎหมายเพื่อให้รัฐมีรายได้จากการเก็บภาษี สร้างงาน สร้างรายได้ให้กับประชาชน ก่อให้เกิดอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว แต่ภาคประชาสังคมมองไปยังผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นตามมา เช่น ปัญหาการติดการพนัน ปัญหาเศรษฐกิจครัวเรือน  ปัญหาอาชญากรรม เป็นการมอมเมาเยาวชน ปัญหาผลประโยชน์ทับซ้อน เป็นต้น ซึ่งเป็นปัญหาที่ในที่สุดทำให้ประเทศไม่ได้รับการพัฒนาอย่างเต็มที่ จึงจำเป็นต้องมีการศึกษาปัญหาเกี่ยวกับการพนัน เพื่อนำข้อค้นพบไปวางแนวทางในการป้องกัน แก้ไขปัญหาที่อาจจะเกิดขึ้น ซึ่งการพนันเป็นกิจกรรมที่อยู่คู่กับสังคมมนุษย์ทุกเพศ ทุกวัย และจากการเจริญของเทคโนโลยีทำให้ช่องทางการเข้าถึงพนันง่ายขึ้น ซึ่งในระยะแรกจะให้ความสำคัญในเรื่องของการปกป้องเยาวชนจากการพนันเป็นสำคัญ แต่ทว่าจากการสำรวจสถานการณ์การพนันในปี 2560 ของศูนย์วิจัยเพื่อการพัฒนาสังคมและธุรกิจ พบว่าวัยอื่นๆ มีปัญหาเล่นพนันถึงเป็นโรคติดการพนันจำนวนมากเช่นกัน เช่น มีผู้สูงวัยเล่นการพนันเพิ่มขึ้น 4.098 ล้านคนคิดเป็นร้อยละ 20.9 ภายในช่วงระยะเวลาเพียง 2 ปี ทำให้คณะผู้วิจัยสนใจที่จะศึกษาปัญหาติดการพนันในผู้สูงอายุ เนื่องจากในปี พ.ศ.2564 นี้เป็นปีที่ประเทศไทยก้าวเข้าสู่สังคมสูงอายุอย่างเต็มรูปแบบ คือ มีประชากรผู้สูงอายุ ร้อยละ 20 ของประชากรทั้งหมด ซึ่งรัฐบาลควรมีการเตรียมความพร้อมเพื่อรองรับสถานการณ์ปัญหาและผลกระทบจากปัญหาติดการพนันของผู้สูงอายุด้วย การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสถานการณ์ปัญหาติดการพนัน  ความเสี่ยง คุณภาพชีวิตและผลกระทบด้านสังคมในผู้สูงอายุของจังหวัดนครนายก โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed Method) ระหว่างการวิจัยเชิงปริมาณและการวิจัยเชิงคุณภาพ เพื่อรายงานข้อเท็จจริงและผลกระทบที่เกิดขึ้นรวมถึงการเสนอแนะแนวทางในการป้องกันและแก้ไขปัญหาในเชิงนโยบายและการหามาตรการต่างๆในการรองรับสังคมสูงอายุในอนาคตด้วย