• จุลสาร
  • งานวิจัย
  • หนังสือ

ความรู้เท่าทันต่อการตลาดเสี่ยงโชคชวนพนันของเยาวชนมุสลิมในพื้นที่สามจังหวัดชายแดนภาคใต้

โดย สุกัญญา มาลาวัยจันทร์ และคณะ

การวิจัยเรื่องความรู้เท่าทันต่อการตลาดเสี่ยงโชคชวนพนันของเยาวชนมุสลิมในพื้นที่สามจังหวัดชายแดนภาคใต้ มีวัตถุประสงค์การวิจัยดังนี้  1)เพื่อศึกษาระดับความรู้เกี่ยวกับการตลาดเสี่ยงโชคชวนพนันของเยาวชนมุสลิมในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ 2)เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อการรู้เท่าทันการตลาดเสี่ยงโชคชวนพนันของเยาวชนมุสลิม 3)เพื่อหาแนวทางในการเสริมสร้างการรู้เท่าทันการตลาดเสี่ยงโชคชวนพนันของเยาวชนมุสลิมในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้  ใช้วิธีระเบียบวิจัยเชิงคุณภาพแบบการสัมภาษณ์และอภิปรายกลุ่ม(Group discussion) จากกลุ่มผู้รู้นักวิชาการด้านศาสนา  ด้านเยาวชน ด้านการตลาด ผนวกกับการวิจัยเชิงสำรวจโดยวิเคราะห์เชิงปริมาณจากกลุ่มตัวอย่าซึ่งเป็นเยาวชนมุสลิมในพื้นที่สามจังหวัดชายแดนภาคใต้ จำนวน 400 คน อายุ ระหว่าง15-25  ปี 

จากการศึกษาพบว่า ระดับความรู้เท่าทันของเยาวชนมุสลิม จากพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมลุ้นโชคชิงโชคที่เสี่ยงเป็นการพนันตามหลักการศาสนาอิสลาม หรือไม่นั้น พบว่ากลุ่มตัวอย่างมีระดับความรู้เท่าทันต่อการตลาดเสี่ยงโชคในระดับกลางร้อยละ 52.8 และระดับต่ำ ร้อยละ 29  ซึ่งตอบตรงมากที่สุดคือ การเข้าร่วมอบรม/สัมมนาโดยมีการจับหางบัตรเพื่อลุ้นรางวัล ไม่เป็นการพนันตามหลักการศาสนาอิสลาม คำถามที่ตอบตรงน้อยที่สุดคือ การซื้อของเพิ่มให้ครบวงเงิน เพื่อจะได้สิทธิ์ในการจับรางวัล ตอบว่าไม่เป็นการพนันตามหลักการอิสลาม  มีเพียงร้อยละ 38.5 เท่านั้นที่ตอบว่าเป็นการพนันตามหลักการอิสลาม จากประสบการณ์พฤติกรรมการลุ้นโชค/ชิงโชค พบว่าเยาวชนมุสลิมในพื้นที่จังหวัดชายแดนใต้กว่าครึ่งเคยเข้าร่วมกิจกรรมลุ้นโชค/ชิงโชค ซึ่งจะเข้าร่วมนาน ๆ ครั้ง และเลือกรูปแบบที่ไม่ต้องเสียเงิน เช่น กดไลค์ กดแชร์แล้วได้ลุ้นโชค ช่องทางในการเข้าร่วมกิจกรรม จากการวิจัยพบว่า เยาวชนส่วนใหญ่มีพฤติกรรมในการเข้าร่วมกิจกรรมผ่านสื่อออนไลน์ เช่น เฟซบุ๊ก ไลน์ อินสตาแกรม มากที่สุด รองลงมา บูธโฆษณา/ประชาสัมพันธ์, สื่อทีวี เช่น รายการทีวี โฆษณา สินค้าที่เคยเข้าร่วมกิจกรรม ส่วนมากเป็นเครื่องดื่ม เช่น น้ำอัดลม ชาเขียว กาแฟ  ปัจจัยที่มีผลต่อความรู้ความเข้าใจเรื่องการพนันในอิสลามพบว่า ส่วนใหญ่สมาชิกในครอบครัว เข้าร่วมกิจกรรมที่มีการลุ้นโชค/ชิงโชคบ้างนานๆครั้ง และสมาชิกในครอบครัวของกลุ่มตัวอย่างคิดว่า กิจกรรมการลุ้นโชค/ชิงโชคและจับสลากเพื่อรับรางวัลไม่เป็นการพนัน สำหรับกิจกรรมส่งเสริมให้ความรู้เกี่ยวกับการพนันในอิสลาม พบว่า กลุ่มตัวอย่างเคยเข้าร่วม เช่น การฟังบรรยายของนักวิชาการในพื้นที่ ฟังอีหม่ามคุตบะฮ (บรรยาย) วันศุกร์ ผ่านช่องทางเฟซบุ๊ก เพื่อนเล่าให้ฟังและดูยูทิวป์ แนวทางเสริมสร้างในการเสริมสร้างความรู้เท่าทันการตลาดเสี่ยงโชคนั้น ต้องมีความรู้พื้นฐานทางศาสนาที่เพียงพอ จึงจะสามารถแยกแยะพิจารณาตัวบทหลักฐานทางศาสนาได้  ควรมีการส่งเสริมสอดแทรกเนื้อหาและกิจกรรมเรื่องการตลาดเสี่ยงโชคเข้าไปในหลักสูตรการเรียนการสอนของโรงเรียน/สถาบันการศึกษา สร้างความเข้าใจที่ถูกต้องให้เด็กเยาวชนและครอบครัวห่างไกลจากอบายมุข  สถาบันครอบครัว พ่อกับแม่คือบุคคลสำคัญในการอบรมสั่งสอนหลักศาสนา หากครอบครัวเข้มแข็งสังคมก็จะเข้มแข็งไปด้วยเช่นเดียวกับสถาบันศาสนา ประกอบด้วย นักวิชาการทางศาสนา ผู้นำศาสนา แกนนำในชุมชน ก็มีส่วนสำคัญในการป้องกันให้เยาวชนไม่ตกเป็นเหยื่อทางการตลาด ซึ่งอาจจะต้องมีการส่งเสริมให้มัสยิดและโรงเรียนตาดีกา จัดกิจกรรมเพื่อเยาวชน เช่น กิจกรรมการบรรยาย กิจกรรมนาซีฮัต (ตักเตือน) กิจกรรมเนื่องในวันตรุษอิสลาม เป็นต้น