• จุลสาร
  • งานวิจัย
  • หนังสือ

เศรษฐกิจหวยใต้ดิน : มุมมองการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างเศรษฐกิจสังคมไทยผ่านธุรกิจการพนัน

โดย นพนันท์ วรรณเทพสกุล (2554)

ในสายตาของคนทั่วไป หวยใต้ดินเป็นการพนันของคนรุ่นเก่าที่มีฐานะค่อนข้างยากจน และเป็นการพนันชนิดที่มีผู้นิยมเล่นกว้างขวางมากที่สุดจากบรรดาการพนันที่มีอยู่ทั้งหมดในประเทศไทย จากการศึกษาระยะหลังมีงานหลายชิ้นบ่งบอกว่า ผู้ที่เคยซื้อหวยใต้ดินกระจายอยู่ทั้งในกลุ่มผู้มีรายได้ต่ำ ปานกลาง และค่อนข้างสูง สันนิษฐานว่าเกิดจากการเปลี่ยนแปลงจากสภาพสังคมและเศรษฐกิจ บทความนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อสำรวจองค์ความรู้เรื่องหวยใต้ดิน สถานการณ์การจัดโครงสร้างทางด้านอุปทานของผู้จัดให้มีการพนันประเภทหวยใต้ดิน เครือข่าย กลุ่มผลประโยชน์ที่เกี่ยวข้อง การจัดความสัมพันธ์ระหว่างผู้ค้าในระดับต่างๆ และการจัดสรรผลประโยชน์ในโครงสร้างการค้าหวยใต้ดิน อีกทั้งจะได้เป็นข้อมูลหลักเพื่อใช้ในการพิจารณาข้อเสนอเชิงนโยบาย เป็นแนวทาง และมาตรการในการควบคุม กำกับดูแลทางด้านอุปทานในตลาดหวยใต้ดินอย่างมีประสิทธิภาพต่อไป

ผู้ค้าหวยใต้ดินสะสมประสบการณ์การเป็นธุรกิจที่สร้างรายได้จากความสัมพันธ์ในระบบอุปถัมภ์ และในปัจจุบันนี้ ธุรกิจหวยใต้ดินได้รับการพัฒนาเป็นองค์การที่ทันสมัย มีการแตกแขนงชนิดสินค้าที่ให้บริการเพิ่มขึ้น แม้ผู้ค้าจะมีบริการมานำเสนอหลากหลายชนิดมากขึ้น และนำเอาเทคโนโลยีใหม่ๆเข้ามาช่วยหนุนเสริมการให้บริการอีกด้วย แต่เนื่องจากผู้เล่นหวยใต้ดินส่วนใหญ่เป็นผู้มีรายได้น้อย นิยมเล่นหวยจากความเชื่อและความหวัง และยังเข้าไม่ถึงบริการพนันแบบไฮเทคมากนัก การสร้างนวัตกรรมในเทคนิคและเนื้อหาจึงไม่ส่งผลกระทบต่อปริมาณและวงเงินการเล่นหวยใต้ดิน

การสนับสนุนทางการเมืองเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับเจ้ามือหวย เพราะว่าการเมืองสามารถสร้างเกราะคุ้มกันสำหรับธุรกิจที่อยู่นอกกฎหมาย การศึกษาพบว่า การสนับสนุนค้ำจุนทางการเมืองที่ดำรงอยู่คู่กับการเมืองไทยมายาวนานตั้งแต่ก่อนสมัยประชาธิปไตยลงหลักปักฐาน ยังดำเนินต่อเนื่องสู่สมัยประชาธิปไตยเริ่มหยั่งรากลึกมากขึ้นในปัจจุบัน ในสมัยก่อนที่ประชาธิปไตยจะลงหลักปักฐาน การเมืองและตำรวจช่วยคุ้มครองเจ้ามือหวยใต้ดินให้ทำธุรกิจผิดกฎหมาย แต่ในสมัยประชาธิปไตยหยั่งรากลึกมากขึ้น การเมืองเรื่องหวยใต้ดินคือ การใช้อำนาจและอิทธิพลแทรกแซงการจัดจำหน่าย "หวยบนดิน" มีสารพัดกลุ่มจ้องหากินกับเงินหวย ไม่ว่าจะเป็นการจัดจำหน่ายผ่านระบบตู้ออนไลน์ ซึ่งเป็นเรื่องสัมปทานของกิจการขนาดใหญ่มูลค่าเงินหลายหมื่นล้านบาท หรือการช่วงชิงส่วนแบ่งเงินหวยจากการปรับโครงสร้างระบบบริหารจัดการสลากกินแบ่งรัฐบาล ทำให้เงินของคนจนที่ควรจะตกกับคนยากจนกลับไปไม่ถึงพวกเขา