เรื่องเก่าเล่าใหม่..สถานการณ์การพนันชายแดนอีสานใต้

โดย จันทรา ธนะวัฒนาวงศ์

เรื่องเก่าเล่าใหม่..สถานการณ์การพนันชายแดนอีสานใต้

ความกังวลใจของผู้สนใจประเด็น การพนันในสังคมไทย มักมุ่งเน้น ไปยังการพนันที่ได้รับความนิยม เช่น บ่อนคาสิโนในประเทศเพื่อน บ้าน การพนันออนไลน์ที่เข้าถึงได้ ง่ายในยุคโลกาภิวัตน์ รวมถึงการ พนันที่เกิดขึ้นในลักษณะเฉพาะ เทศกาลกีฬานานาชาติ เช่น ฟุตบอลโลก ฟุตบอลยูโร เป็นต้น จนดูเหมือนว่าปัญหาที่เกี่ยวข้อง กับการพนันในสังคมไทยเป็น เรื่องที่เชื่อมโยงกับเทคโนโลยีความทันสมัย 

แต่จากการสำรวจสถานการณ์การพนันระดับท้องถิ่นในเขตจังหวัดอุบลราชธานีและ อำนาจเจริญ ในงานวิจัยเรื่อง การพนันที่สัมพันธ์กับวิถีชีวิต กรณีศึกษาบ่อนไพ่ พนัน ฟุตบอลเว็บไซต์ และไฮโล จังหวัดอุบลราชธานีและอำนาจเจริญ พบว่าหวยใต้ดินเป็นประเภทการพนันที่เป็นที่นิยม เนื่องจากเข้าถึงได้ง่ายและมีความสะดวกในการเล่น และผลการสำรวจยังพบการพนันอีกหลายประเภท สามารถจัดประเภทได้เป็น 3 กลุ่ม ใหญ่ๆ แต่ละกลุ่มมีกลุ่มผู้เล่นที่หลากหลาย ทั้งอายุ อาชีพ และวงเงินหมุนเวียน 

{#img11.jpg}

 

ที่ผ่านมา การศึกษาปัญหาการพนันมักมองว่าการพนันเป็นสิ่งชั่วร้ายที่ต้องขจัดออกไปจากสังคม หรือไม่ก็เน้นไปที่ประเด็นเชิงศีลธรรมของผู้เล่นการพนัน แต่จากการศึกษาด้วยการสัมภาษณ์ผู้เล่นการพนันพบว่า กลุ่มผู้เล่นพยายามให้ความหมายการเล่นการพนันว่าเกี่ยวพันกับปัจจัยในเชิงสังคมวัฒนธรรม อันเป็นปฏิสัมพันธ์ที่เกิดขึ้นกับบุคคลในสังคมนั้นๆ ซึ่งส่งผลต่อการตัดสินใจที่จะเลือกเล่นการพนันประเภทต่างๆ แตกต่างกัน ดังปรากฏข้อค้นพบที่น่าสนใจ ดังนี้

 

บ่อนไพ่ ในเขตเมืองอุบลราชธานี

ปัจจัยสำคัญที่ทำให้เกิดพฤติกรรมการเล่นไพ่ สะท้อนให้เห็นผ่านการให้ความหมายต่อการพนันของนักพนันกลุ่มต่างๆ อาทิ นักพนันที่เป็นข้าราชการ แม่ค้า ให้คำจำกัดความที่คล้ายกัน คือเชื่อว่าการเล่นไพ่เป็นกิจกรรมทางสังคมประเภทหนึ่ง ซึ่งเทียบเคียงได้กับกิจกรรมทางสังคมประเภทอื่นๆ ที่บุคคลทั่วไปใช้เป็นกิจกรรมคลายเครียดและกิจกรรมยามว่าง เช่นการใช้คำพูดที่ว่าเล่นเพื่อคลายเครียดหรือกิจกรรมยามว่างหรือกิจกรรมคลายเครียดยามว่างดังนั้นช่องว่างของเวลาในชีวิตประจำวันจึงถูกเติมเต็มด้วยการเล่นไพ่

  

การพนันบอลเว็บไซต์ เขตเมืองอำนาจเจริญ

กลุ่มผู้เล่นส่วนใหญ่เป็นนักเรียนมัธยมปลาย อธิบายแรงจูงใจสำคัญที่ทำให้เล่นการพนันว่า การแทงพนันฟุตบอลเว็บไซต์เป็นเรื่องปกติธรรมดาของผู้ที่สนใจในกีฬาฟุตบอล และการที่กลุ่มเพื่อนเข้าไปยังร้านที่รับแทงพนันบอลเว็บไซด์ เป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้เยาวชนกลุ่มนี้เข้าไปแทงพนันบอลเว็บไซต์ ดังทัศนคติของเยาวชนคนหนึ่งที่สนใจในกีฬาฟุตบอลได้สะท้อนผ่านการให้สัมภาษณ์ว่า

“...ไม่ได้คิดว่าการมาแทงบอลเป็นการพนัน ไม่ได้หวังรวย แต่เป็นการเพิ่มความสนุกในการดูฟุตบอล เพื่อให้มีเรื่องคุยกับเพื่อน ... เงินที่ใช้แทงก็ไม่มากจึงไม่เดือดร้อน

กล่าวได้ว่า พฤติกรรมการพนันของผู้เล่นกลุ่มนี้ได้รับอิทธิพลจากเพื่อนๆ ที่เข้าไปมีส่วนเกี่ยวข้อง โดยกลุ่มทางสังคมคือปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการเข้าสู่วงจรการเล่นพนัน


{#img12.jpg}

 

ไฮโลงานศพ ในเขตชนบทของอุบลราชธานี

ในระยะ 10 ปี ที่ผ่านมา ไฮโลงานศพได้ผสมผสานระหว่างความเชื่อเดิม คือการเป็นกิจกรรมที่จะทำให้มีคนอยู่เป็นเพื่อนเจ้าภาพ กับการประกอบธุรกิจพนันที่มีมืออาชีพเข้ามาจัดการให้เล่นพนันอย่างเป็นระบบ จนทำให้เกิดการปรับเปลี่ยนชุดคุณค่าทางประเพณีและวัฒนธรรม ทำให้การให้ความหมายของไฮโลที่เคยเป็นส่วนหนึ่งของงานศพค่อยๆ ปรับเปลี่ยนเป็นพฤติกรรมการเล่นไฮโลอย่างเอาจริงเอาจัง(ทำเป็นอาชีพ) ซึ่งแรงจูงใจหลักของผู้เล่นคือ เงินรางวัล

 

หากพิจารณาจากการให้ความหมายการเล่นการพนันของผู้เล่นที่กล่าวมาข้างต้น จะเห็นว่าการพนันเป็นกิจกรรมที่สร้างความพึงพอใจและความเพลิดเพลิน แม้ว่าผู้เล่นบางคนจะมีความกังวลใจอย่างมีนัยสำคัญถึงความทุกข์ที่เกิดจากปัญหาการพนัน แต่ความต้องการชนะเพื่อเงินรางวัล รวมถึงการที่พวกเขาคิดหรือฝันเกี่ยวกับการชนะ จึงให้ความหมายว่าการพนันเป็นเรื่องสนุกสนานและให้ความรื่นเริงแก่พวกเขา

นอกจากนั้น ผู้เล่นบางคนยังมีมุมมองต่อการพนันว่าเป็นงานอดิเรกหรือเป็นกิจกรรมที่เป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการสร้างสังคมของครอบครัวและเพื่อน เป็นเรื่องของความตื่นเต้นเร้าใจหรือทำให้ผู้เล่นรู้สึกผ่อนคลาย

เหล่านี้คือทัศนะเชิงบวกเกี่ยวกับสถานะของการพนันที่กลายเป็นเหตุผลสำคัญที่ทำให้คนจำนวนมาก ยังคงเล่นการพนัน แม้ว่าพวกเขาจะตระหนักถึงสิ่งที่มีทีท่าว่าจะสูญเสียก็ตาม ไม่ว่าจะเป็นปัญหาหนี้สินที่เชื่อมโยงไปถึงปัญหาครอบครัว ความกังวลใจของฝ่ายต่างๆ เกี่ยวกับการเข้าสู่เส้นทางนักพนันของกลุ่มเยาวชน รวมถึงพฤติกรรมเลียนแบบผู้ปกครองของกลุ่มเด็กที่ร่วมวงไฮโลงานศพ

 

การให้ความหมายการเล่นการพนันของผู้เล่นในระดับท้องถิ่นเหล่านี้ เป็นเสมือนการสะท้อนให้เห็นอีกด้านหนึ่งของเหรียญ ที่มีทั้งแรงจูงใจของคนที่เล่นและผลที่เกิดขึ้นจากการเข้าไปมีส่วนร่วมในกิจกรรมการพนัน การที่จะคลี่คลายปัญหาการพนันในสังคมไทย ต้องเข้าใจถึงปัจจัยเหล่านี้ เพราะลำพังการออกกฎหมายที่มีบทลงโทษย่อมไม่เพียงพอที่จะคลี่คลายปัญหาการพนันอย่างรอบด้านได้