ตอนที่ 16 การพนันออนไลน์ในอังกฤษ: ต้นแบบของการพนันออนไลน์แบบเปิดกว้าง

โดย ณัฐกร วิทิตานนท์

ตอนที่ 16 การพนันออนไลน์ในอังกฤษ: ต้นแบบของการพนันออนไลน์แบบเปิดกว้าง

เว็บคอลัมน์ ถอดรหัสคาสิโนออนไลน์

ตอนที่ 16 การพนันออนไลน์ในอังกฤษ: ต้นแบบของการพนันออนไลน์แบบเปิดกว้าง

โดย ณัฐกร วิทิตานนท์ [1] 

 

ประเทศอังกฤษที่คนไทยรู้จักดีผ่านสโมสรฟุตบอลอย่าง Liverpool, Manchester United มีชื่ออย่างเป็นทางการคือ สหราชอาณาจักร (The United Kingdom หรือ UK) ซึ่งนอกจากอังกฤษแล้วยังประกอบด้วยเวลส์ สกอตแลนด์ และไอร์แลนด์เหนือ อังกฤษในที่นี้จึงใช่มีแค่อังกฤษ

การพนันถือเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมอังกฤษมากกว่า 500 ปี ด้วยบทบาทที่เป็นกิจกรรมพักผ่อนหย่อนใจ เริ่มจากการแข่งม้าซึ่งเป็นที่โปรดปรานของคนในแวดวงชั้นสูง การพนันของอังกฤษในอดีตถูกต่อต้านมากกว่าจะได้รับการสนับสนุนเฉกเช่นปัจจุบัน โดยเฉพาะเสียงคัดค้านจากฝ่ายศาสนา แนวนโยบายห้วงก่อนทศวรรษที่ 1960 เน้นไปในเชิงควบคุมโดยห้ามมิให้มีการเล่นมาตลอด ทว่าหลังจากนั้นกฎหมายเริ่มอนุญาตให้เล่นการพนันได้อย่างเปิดกว้างมากขึ้น

กฎหมายการพนันฉบับแรกของอังกฤษ (Betting and Gaming Act) ออกมาในปี 1960 เริ่มให้มีผู้รับพนันคือ Bookmaker มีร้านรับพนันหรือ Betting Shop ซึ่งรับแทงพนันกีฬาเป็นหลัก รวมถึงอนุญาตให้มีสถานคาสิโนอย่างถูกกฎหมายตั้งในประเทศ

กฎหมายฉบับนี้ผ่านการใช้งานมาอย่างยาวนาน กระทั่งกระแสของการพนันออนไลน์พุ่งสูงขึ้น คนอังกฤษนิยมเล่นการพนันทางอินเทอร์เน็ตมากขึ้นเรื่อย ๆ ทว่าในตอนนั้นการพนันออนไลน์ยังคงผิดกฎหมายในแง่ของผู้จัดให้มี แต่สำหรับคนเล่นแล้วไม่ถือเป็นความผิด ภาคอุตสาหกรรมเองจึงเริ่มมองหาลู่ทางที่จะออกไปตั้งเว็บไซต์รับพนันในต่างแดน เช่น Ladbrokes เข้าไปเปิด Ladbrokes.com อยู่ที่ยิบรอลต้า เริ่มให้บริการตั้งแต่ปี 2000 จุดดึงดูดใจอยู่ตรงคนเล่นได้ไม่ต้องถูกหักภาษี (เหมือนเล่นในอังกฤษ) จนนำสู่การปฏิรูปกฎหมายการพนันครั้งสำคัญ

อังกฤษนับเป็นชาติแรกของทวีปยุโรปที่ทำให้การพนันออนไลน์เป็นสิ่งถูกกฎหมาย โดยมีความชัดเจนมากในเรื่องของการบริหารจัดการการพนันออนไลน์ในเชิงเปิดกว้าง ด้วยการทำให้การพนันบนอินเทอร์เน็ตถูกกฎหมายสำหรับทั้งคนในและคนนอกประเทศ (ไม่ว่าคนชาติใด-อยู่ที่ไหนก็เข้าเล่นได้) ภายใต้กฎหมายการพนันใหม่ (The Gambling Act) ฉบับปี 2005 ด้วยฐานคิดที่ว่าการทำให้การพนันเป็นสิ่งถูกกฎหมายนั้นย่อมช่วยให้สามารถควบคุมปัญหาอันเนื่องมาจากการพนันได้ดีกว่าปล่อยให้มันอยู่แบบใต้ดิน กอปรกับต้องการเปิดตลาดสู้กับประเทศหมู่เกาะปลอดภาษี อย่างแอนติกา ยิบรอลตา มอลตา ซึ่งส่งผลกระทบโดยตรงทำให้รายได้จากการจัดเก็บภาษีพนันของอังกฤษลดลงไปอย่างเห็นได้ชัด

อีกทั้งคงต้องยอมรับว่าการพนันในอังกฤษนั้นมีมากมาย ไม่ว่าบิงโก ลอตเตอรี่ คาสิโน รวมถึงการพนันกีฬาที่แยกย่อยลงไปได้อีกหลายชนิด อาทิ หมาแข่ง คริกเก็ต ฟุตบอล ฯลฯ กลับมีมาตรการกำหนดไม่เหมือนกัน การปรับปรุงกฎหมายให้มีความเป็นเอกภาพ ครอบคลุมการพนันทุกประเภท และลดความซ้ำซ้อนของการบังคับใช้กฎหมายที่เกี่ยวข้องจึงเป็นอีกหนึ่งในเหตุผลสำคัญเบื้องหลังการผลักดันกฎหมายนี้

สาระสำคัญโดยสังเขปคือ กำหนดให้การพนันทุกประเภทเป็นสิ่งผิดกฎหมาย เว้นแต่การพนันที่ได้รับอนุญาตตามกฎหมายนี้ (และกฎหมายลอตเตอรี่) จัดตั้งคณะกรรมการการพนัน (ดูเว็บไซต์อย่างเป็นทางการ www.gamblingcommission.gov) เป็นองค์กรขึ้นใหม่ และมีการระบุถึงการพนันทางอินเทอร์เน็ตเป็นครั้งแรก รวมอยู่ในคำว่า “การพนันทางไกล” (Remote Gambling) หมายถึง การพนันที่บุคคลร่วมเล่นโดยใช้วิธีการสื่อสารทางไกล (Remote Communication) ได้แก่ อินเทอร์เน็ต โทรศัพท์ โทรทัศน์ วิทยุ หรือสื่ออิเล็กทรอนิกส์ หรือเทคโนโลยีอื่น ๆ (มาตรา 4)

กฎหมายนี้มีทั้งสิ้น 362 มาตรา แบ่งเนื้อหาออกเป็น 18 หมวด หมวดที่น่าสนใจ เช่น หมวด 2 ว่าด้วยคณะกรรมการการพนัน (Gambling Commission) หมวด 4 ว่าด้วยการคุ้มครองเด็กและเยาวชน หมวด 16 ว่าด้วยการโฆษณา

คณะกรรมการการพนันของอังกฤษดำเนินนโยบายให้อุตสาหกรรมการพนันของตนเป็นตลาดที่มีการแข่งขัน โดยให้มีผู้รับใบอนุญาตหลายราย (Open Licensing) เข้ามาสู้กันอย่างเต็มที่ พร้อมอ้าแขนรับนักลงทุนต่างชาติที่สนใจจะขอใบอนุญาตจากอังกฤษเพื่อเปิดให้บริการข้ามประเทศ แต่ก็ควบคุมอย่างเข้มข้นเช่นกัน ดูได้จากกรณีอื้อฉาวที่เกิดขึ้นกับธุรกิจพนันในเครือ 888 Holdings ที่ทำทั้ง 888casino, 888poker, 888sport ซึ่งถูกสั่งปรับเป็นเงินถึง 7.8 ล้านปอนด์เมื่อปี 2017 หลังคณะกรรมการสอบสวนพบความหละหลวมในการปล่อยให้ผู้เล่นที่เลือกใช้ระบบกันตัวเองกว่า 7,000 คนยังคงสามารถเข้าเล่นการพนันได้อยู่อีกเป็นปี ๆ (ดู ถอดรหัสคาสิโนออนไลน์ ตอนที่ 7 มาตราการการคุ้มครองผู้เล่น )

อนึ่งในปี 2014 ได้มีกฎหมาย The Gambling (Licensing and Advertising) Act ออกมา กำหนดให้ผู้ซึ่งรับใบอนุญาตประกอบกิจการการพนันทุกประเภท (ไม่ว่าแบบออฟไลน์หรือออนไลน์) ต้องเสียภาษีในอัตราเท่ากันที่ร้อยละ 15 ของรายได้ ถือว่าค่อนข้างสูง นี่เองเป็นอุปสรรคที่ลดแรงจูงใจฝั่งผู้ประกอบการให้มุ่งหน้าไปยังประเทศอื่นแทนที่จะเข้ามาลงทุนในอังกฤษ

กระนั้นก็ตาม ข้อมูลในปี 2019 พบว่ามีร้านรับพนันทั้งประเทศ (ไม่รวมที่ไอร์แลนด์เหนือ) มากถึง 9,745 ร้าน (รวมถึงผับบาร์ที่เอาตู้สล็อตมาตั้งให้ลูกค้าเล่น) จากผู้ประกอบการที่ได้รับใบอนุญาตทั้งสิ้น 2,652 ราย แน่นอน การพนันออนไลน์กินส่วนแบ่งตลาดใหญ่ที่สุด คิดแล้วเกือบร้อยละ 40% ของอุตสาหกรรมการพนันทั้งระบบ เฉพาะส่วนนี้ทำรายได้มากกว่า 5.5 พันล้านปอนด์ เติบโตขึ้น 4.3% ส่วนใหญ่มากจากสล็อต ตามด้วยฟุตบอล ม้าแข่ง และบิงโก

 

{#Gambling-Commission-mini.jpg}

 

ภาพรวมด้านรายได้ของอุตสาหกรรมการพนันของอังกฤษในปี 2019 [2]

 

นอกจากกฎหมายสองฉบับดังกล่าวนี้แล้ว การพนันของอังกฤษโดยรวมก็ยังอยู่ภายใต้บังคับของกฎหมายอีกหลายฉบับ เช่น กฎหมายโฆษณา กฎหมายคุ้มครองผู้บริโภค ซึ่งกำหนดกฎเกณฑ์มาตรการเกี่ยวกับเรื่องนั้น ๆ โดยตรงให้ยึดผู้ประกอบการยึดถือปฏิบัติตาม ไม่ว่าเรื่องช่วงเวลาและเนื้อหาในโฆษณาต้องถูกจำกัดและควบคุม เงื่อนไขข้อตกลงที่มีกับผู้เล่นต้องเป็นธรรม เป็นต้น

อังกฤษเป็นตัวอย่างที่ดีในฐานะประเทศที่ประสบความสำเร็จในการเปิดตลาดการพนันออนไลน์อย่างมีคุณภาพ และมาตรฐาน ขณะที่ในเชิงปริมาณ อังกฤษก็ถือเป็นประเทศที่มีขนาดของอุตสาหกรรมการพนันออนไลน์ถูกกฎหมายใหญ่ที่สุดในโลกอย่างมิต้องสงสัย.

 

รายการอ้างอิง

[1] อาจารย์ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่

[2]  ที่มาของภาพ: https://www.gamblingcommission.gov.uk/PDF/survey-data/Gambling-industry-statistics.pdf

 

ที่มาของข้อมูลหลัก

  • Tony Coles, Current UK Law and Regulation Relating to Gaming, Betting, and Lotteries Operating on the Internet, Gaming Law Review, 2(2), 1998, 149-151.
  • ปิยอร เปลี่ยนผดุง. กฎหมายควบคุมการพนันออนไลน์ของประเทศอังกฤษและสหรัฐอเมริกา และแนวทางการปรับใช้พระราชบัญญัติการพนัน พ.ศ. 2478 กับการพนันออนไลน์, รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ ศูนย์ศึกษาปัญหาการพนัน, (ม.ป.ป.), จาก http://www.gamblingstudy-th.org/imgadmins/research_file/2556-Piyaorn-onlinelaw.pdf